Եփած ձուն օգտակար է, հումը` վտանգավոր

Վերջերս կատարված բազմաթիվ հետազոտությունների համաձայն, ձուն ու արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակի աճը միմյանց հետ ոչ մի կապ չունեն: Ձվի դեղնուցում օգտակար լեցիտինի քանակն ավելի շատ է (10%), քան` խոլեստերինի (2%): Եթե ձվի նկատմամբ ալերգիա չունեք, նախաճաշին համարձակորեն ձվածեղ կերեք: 

Ապացուցված է, որ հավի ձվի սպիտակուցը մյուս սպիտակուցների համեմատ ամենակատարյալն է: Այն ավելի օգտակար է, քան մսի, ձկան կամ կաթնամթերքների սպիտակուցները, քանի որ ունի ամինաթթուների հավասարակշռված կազմություն և ամբողջապես յուրացվում է օրգանիզմի կողմից: Ձուն սննդարար է, իսկ կալորայնությունը` փոքր: Հավի մեկ ձուն պարունակում է ընդամենը 85 կկալ, ճարպի քանակը հասնում է միջինը 11,5%-ի:

Եփած ձվի սպիտակուցն անմիջապես յուրացվում է օրգանիզմի կողմից: Այս մթերքի շնորհիվ հնարավոր է, որ մարդու ուժերն արագ վերականգնվեն ու իմունային համակարգն ամրապնդվի:

Ձուն հրաշալի ուտելիք է նաև մարզիկների համար, որոնք ցանկանում են իրենց մկանային զանգվածն ավելացնել: Ձվի սպիտակուցը մկանների համար շինարարական արդյունավետ նյութ է, այն օգտակար է նաև երեխաներին և դեռահասներին` նրանց ակտիվ աճի շրջանում: 

Դեղնուցը պարունակում է կենսաբանորեն այնպիսի ակտիվ նյութեր, ինչպիսիք են լյուտեինը, խոլինը, լեցիտինը, բիոտինը, մետիոնինը: Դեղնուցում շատ են ճարպալույծ վիտամինները (A, D, E, B խմբի): Հանքային նյութերից կարևոր են ֆոսֆորը, ցինկը, ծծումբը, կալցիումը, կալիումը, մագնեզիումը, երկաթը: Մեծ է ձվի մեջ պարունակվող ֆոսֆորի դերը մարդու նյարդային համակարգի և գլխուղեղի կեղևի աշխատանքի համար:

Եթե ձուն այդքան օգտակար է, ապա ինչու՞ են շատերը հրաժարվում այն օգտագործելուց: Ասենք, որ պատճառը դեղնուցում պարունակվող մեծ քանակությամբ խոլեստերինն է: Այս խուճապը սկիզբ է առել ԱՄՆ-ից, իսկ այնտեղ վաղուց արդեն հակախոլեստերինային կամպանիա է սկսվել:

Այսպես, ամերիկացի դիետոլոգներն առաջին հերթին արգելեցին ձու ուտել, այն համարելով վնասակար, փոխարենը գովազդելով մարգարինը` որպես օգտակար մթերք, սակայն դրանից հետո տարիների ընթացքում սիրտանոթային, քաղցկեղային, աուտոիմունային հիվանդություններով տառապողների թիվն ամենևին էլ չնվազեց: Մասնագետները եկան այն եզրակացության, որ ինչ-որ բան ճիշտ չէ, կրկին անդրադարձան ձվին, հետազոտություններ կատարեցին և համոզվեցին, որ այս մթերքն արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակի աճի հետ ոչ մի կապ չունի: 

Ներկայումս ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում լայնորեն գովազդվում է ձուն, հավաստիացվում, որ մարդ ինֆարկտ չի ունենա,եթե առավոտյան 1-2 ձու ուտի, սակայն մասնագետների կարծիքներն այնքան տարբեր են, որ կասկածներ են առաջանում այդ մթերքի օգտակարության հարցում: 

Ձուն բնական մթերք է, իսկ մարգարինը ստացվում է արհեստական` լաբորատոր ճանապարհով, որի պատճառով բուսական յուղի կառուցվածքը ենթարկվում է բազմաթիվ փոփոխությունների: 

Ձվի մեջ շատ են ֆոսֆոլիպիդները, հիմնականում լիցետինը, սակայն շատ է նաև խոլեստերինը: Դրա և լիցետինի հարաբերակցության (1:6) շնորհիվ խոլեստերինի բացասական ազդեցությունը զգալիորեն չեզոքանում է: Վստահորեն կարելի է ասել, որ ձվի մեջ պարունակվող մեծ քանակությամբ լիցետինը ոչ միայն վտանգավոր չէ անոթների համար, այլև, ընդհակառակն, հենց դա է աթերոսկլերոզի կանխարգելման հիմնական միջոցներից մեկը: Նշենք , որ այն երկրներում, որտեղ շատ հաճախ են ձու օգտագործում (օրինակ` Ճապոնիայում, Ֆրանսիայում), սիրտանոթային հիվանդությունների ամենացածր մակարդակն է գրանցվում:

Ձուն հրաշալի նախաճաշ է, լավ յուրացվող, հագեցնող, օրգանիզմը «շինանյութով» և վիտամիններով, միկրոտարրերով, կենսաբանորեն ակտիվ նյութերով ապահովող, նաև` ցածր կալորայնությամբ: Այն նաև էժան է, մատչելի բոլորին:

Ամենալավ տարբերակը թերխաշ ձուն է, որը հեշտ յուրացվում է ստամոքսաաղիքային տրակտում: Ձվածեղի կամ օմլետի օգտակարության հարցում կարևորը պատրաստման եղանակն է: Դիետոլոգները խորհուրդ չեն տալիս թավայում պատրաստած ձվածեղ ուտել նրանց, ովքեր խրոնիկական դերմատոզներ (պսորիազ, էկզեմա, նեյրոդերմիտ) ունեն: 

Ձվի առավելություններից մեկն էլ այն է, որ եփելու համար շատ կարճ ժամանակ է պահանջվում, ուստի դրա սննդային արժեքը համարյա չի փոխվում, քայքայվում են միայն մի քանի վիտամինների 10 %-ը: Հում ձուն ավելի վատ է յուրացվում, քան եփածը, ջերմամշակման ժամանակ ալերգենային հատկությունները զգալիորեն թուլանում են: Պետք է նշել, որ հում ձվի մեջ և կեղևի վրա հնարավոր է պարունակվեն սալմոնելաներ:

Ձվի փչանալու հավանականությունը նվազեցնելու համար այն պահեք սառնարանում, հատուկ հատկացված տեղում, սուր ծայրով դեպի վար: Պահպանման ժամկետը մինչև մեկ ամիս է: Երբեք մի կերեք այն ձուն, որի կեղևի վրա ճաքեր կան: Ցանկալի է ձուն օգտագործելուց առաջ լվանալ հոսող ջրի տակ, որպեսզի կեղևը մաքրվի վնասակար մանրէներից: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ